ENGLISH
Hafan

Dyma atebion i gwestiynau a ofynnir yn aml gan aelodau’r cyhoedd.

Cwestiwn: Beth ddylwn i ei wneud os yw plentyn yn dweud wrthyf ei b/fod wedi ei g/cham drin?

Ateb: Mae’n bwysig iawn eich bod yn coelio’r plentyn ac yn gweithredu ar unwaith drwy gysylltu ag Adran y Gwasanaethau Cymdeithasol. Y cynharaf y gwnewch rywbeth yn ei gylch, y mwyaf tebygol ydyw y bydd y cam drin yn dod i ben ac y bydd y plentyn yn dod i delerau â’i b/phrofiadau.

Cwestiwn: Beth fydd y Gwasanaethau Cymdeithasol yn ei wneud pan fyddaf yn cysylltu â nhw i fynegi fy mhryderon?

Ateb: Bydd y Gwasanaethau Cymdeithasol yn cymryd adroddiadau yn ymwneud ag amddiffyn plant o ddifrif. Pan fyddwch yn ffonio, bydd rhywun yn nodi’r holl fanylion. Fe ystyrir eich pryderon mewn modd priodol a bydd y rheolydd yn gweithredu arnynt.

Cwestiwn: A fydd yn rhaid i mi roi fy enw?

Ateb: Os nad ydych yn dymuno rhoi eich enw, nid oes yn rhaid i chi wneud hynny. Fodd bynnag, gallwch roi eich enw a’ch cyfeiriad a gallwch ofyn i ni gadw’r manylion yma’n gyfrinachol.
Byddai’n ddefnyddiol iawn petaech yn gallu rhoi rhif ffôn i ni, fel y gallwn gysylltu â chi am ragor o fanylion ac i wybod am yr hyn sy’n digwydd, cyhyd a bo hynny’n bosib.
Fe fydd y wybodaeth y byddwch yn ei rhoi yn bwysig iawn i ni, a hynny os ydych yn dymuno rhoi eich enw neu aros yn ddienw.

Cwestiwn: Beth fydd yn digwydd pan fyddaf wedi mynegi fy mhryderon wrth y Gwasanaethau Cymdeithasol?

Ateb: Bydd y person y byddwch yn siarad â hi yn gwrando ar eich pryderon ac yn nodi’r holl fanylion. Yna, fe fydd hi’n sôn am eich pryderon wrth Weithiwr/wraig Cymdeithasol sydd wedi derbyn hyfforddiant i ddelio ag achosion amddiffyn plant. Efallai y bydd y Gweithiwr/wraig Cymdeithasol yn dymuno cysylltu â chi i drafod y mater ymhellach.

Bydd y Gweithiwr/wraig Cymdeithasol yn edrych drwy eu cofnodion i weld a yw’r Adran yn adnabod y plentyn neu’r teulu. Bydd y Gweithiwr/wraig Cymdeithasol yn trafod eich datganiad â’r Rheolydd Tîm. Yna, cesglir rhagor o wybodaeth gefndirol o ysgol y plentyn, yr ymwelydd iechyd neu feddyg ac unrhyw bobl broffesiynol sydd wedi bod yn ymwneud â’r plentyn/teulu.

Pan ddaw’r ymholiadau yma i ben, fe fydd y Rheolydd Tîm yn penderfynu a ddylid dechrau ymchwiliad amddiffyn plant ffurfiol neu gasglu rhagor o wybodaeth neu benderfynu nad oes angen parhau â’r achos gan ei bod yn amlwg o’r cychwyn nad oes sail i’r pryderon.

Cwestiwn: A fydd rhywun yn dweud wrthyf beth sy’n digwydd?

Ateb: Mae materion sy’n ymwneud ag amddiffyn plant yn hynod o gyfrinachol. Dylai’r Gweithiwr/wraig Cymdeithasol ddweud wrthych nes ymlaen yn y broses a fydd y mater yn mynd ymhellach, ond ni fyddwn yn rhoi unrhyw fanylion i chi, gan y byddant yn gwbl gyfrinachol.

Cwestiwn: Os ydwyf yn lleisio fy mhryderon, a fydd y plentyn yn gorfod cael ei r(h)oi mewn gofal?

Ateb: Fe fydd y Gwasanaethau Cymdeithasol yn gwneud ymholiadau er mwyn sicrhau y cedwir y plentyn yn ddiogel a darperir cefnogaeth i’r plentyn a’r teulu os oes angen. Mae’r Gwasanaethau Cymdeithasol yn cydnabod bod plant yn y sefyllfa orau pan gânt eu magu yn y cartref gyda’u teuluoedd. Dim ond mewn amgylchiadau prin iawn, pan fydd y plentyn mewn perygl o gael ei niweidio’n ddifrifol, y bydd y Gwasanaethau Cymdeithasol yn gwneud cais i’r llys am orchymyn i symud y plentyn o ofal ei r(h)ieni.

Cwestiwn: A yw cam drin plant yn rhywbeth sydd yn hawdd ei adnabod neu a yw’n hawdd ei atal?

Ateb: Mae’n anodd iawn dweud gyda sicrwydd a yw plentyn yn cael ei g/cham drin. Mae hi hefyd yn anodd dweud pwy sydd wedi cam drin y plentyn. Bydd yn rhaid i’r Gwasanaethau Cymdeithasol ac asiantaethau eraill rannu’r wybodaeth sydd ganddynt ynghylch plentyn a’i d/theulu, a hynny er mwyn cynnal asesiad llawn er mwyn dod i wybod beth yn union sydd wedi digwydd a pha gefnogaeth a dulliau amddiffyn sydd fwyaf buddiol i’r plentyn a’r teulu. Oherwydd hyn, mae’n anochel y byddwn yn gorfod, i ryw raddau, ymyrryd ym mywyd y teulu.

Mae “Canllaw i Aelodau’r Cyhoedd er mwyn deall Cam drin Plant” ar gael ar y wefan yma.

Cwestiwn: Pam fod oedolion yn cam drin plant?

Ateb: Does neb yn gwybod yn union pam fod rhai oedolion yn cam drin plant. Efallai fod yna nifer o resymau gwahanol. Gall ffactorau megis straen, problemau, amgylchiadau anhapus, y teimlad nad oes ganddynt bw^er yn eu perthynas ag oedolion, a’u bod wedi eu cam drin pan oeddent yn blant oll chwarae rhan. Fodd bynnag, mae’n anodd rhagweld gyda sicrwydd pa ffactorau sy’n achosi oedolyn i gam drin plentyn.
Gall rhai oedolion argyhoeddi eu hunain nad oes unrhyw beth o’u le â’u hymddygiad, neu fod y cam drin yma er lles y plentyn. Beth bynnag yw’r rheswm a roddir gan oedolyn, mae cam-drin plant BOB AMSER yn anghywir ac nid yw'r plentyn FYTH ar fai.

Nid oedolion yn unig sy’n cam drin plant. Weithiau, mae plant hŷn yn cam drin plant iau. Mae’n bwysig y daw hyn i ben cyn gynted ag y daw i’r amlwg.

Dyma atebion i gwestiynau a ofynnir yn aml gan aelodau’r cyhoedd.