ENGLISH
Hafan

Beth Yw Cam-Drin Plant? Sut Allwch Chi Helpu?

“Canllaw I Aelodau’r Cyhoedd Er Mwyn Deall Cam-Drin Plant”

Mae’r wybodaeth hon wedi ei pharatoi ar eich cyfer chi! Os ydych yn…

  • Blentyn neu berson ifanc
  • Rhiant neu warcheidwad
  • Perthynas
  • Cyflogwr
  • Ffrind neu gymydog
  • Aelod o’r cyhoedd sy’n bryderus
  • Unrhyw un sydd â chyswllt â phlant

Oherwydd... Ein cyfrifoldeb ni oll yw diogelu plant rhag niwed.

Pam Fyddech Chi’n Dymuno Derbyn Gwybodaeth Ynghylch Cam-Drin Plant?

Os ydych yn rhiant neu rywun sy’n pryderu am blant, mae’n bwysig eich bod yn ymwybodol o’r gwahanol fathau o gam-drin plant, fel y gallwch ei adnabod a helpu i’w atal.

Amcangyfrifir bod dros 150 o blant yn marw bob blwyddyn yn Lloegr a Chymru o ganlyniad i gam-drin ac esgeulustod. Yn ogystal, mae miloedd o blant yn dioddef o broblemau emosiynol a seicolegol tymor hir oherwydd bod eu rhieni yn eu cam drin.

Gan amlaf, caiff plant eu cam-drin gan bobl y maent yn eu hadnabod. Ychydig iawn o achosion a geir o ddieithriaid yn cam-drin.

Mae’n rhaid i bob plentyn…

  • Deimlo’n ddiogel a saff.
  • Bod yn iach a hapus.
  • Derbyn yr anwyldeb priodol.
  • Gweld digon o wynebau hapus.
  • Derbyn canmoliaeth ac anogaeth.
  • Medru siarad â rhywun.
  • Teimlo bod rhywun yn gwrando arno/i.
  • Teimlo y gall pobl ymddiried ynddo/i.
  • Cael profiadau newydd.
  • Teimlo y perchir ei d/theimladau.
  • Cael gwobrau a moethau achlysurol.
  • Cael ei (g)warchod rhag niwed.

Mae’n ffaith drist bod creulondeb i blant yn digwydd ymhob haen o gymdeithas a gall ddigwydd mewn nifer o ffurfiau. Ychydig iawn o’r ffurfiau yma sy’n dangos arwyddion. Ceir 4 math o gamdriniaeth plant ac maent oll yn niweidiol i blant.

Y mathau o Gamdriniaeth Plant a rhai arwyddion all awgrymu bod Cam-drin yn digwydd.

Yn aml, mae plant a phobl ifanc yn dioddef niwed mewn nifer o wahanol ffyrdd. Gall rhywun gam-drin neu esgeuluso plentyn neu berson ifanc drwy eu niweidio neu drwy fethu ag atal niwed. Gall y wybodaeth ganlynol eich cynorthwyo chi benderfynu oes yw plentyn mewn perygl o gael ei g/cham-drin, eu (h)esgeuluso neu dderbyn niwed.

Mae Cam-Drin Corfforol yn digwydd pan fydd rhywun yn fwriadol yn anafu plentyn. Mae hyn yn cynnwys bwrw, ysgwyd, gwasgu, llosgi neu gnoi. Mae enghreifftiau eraill yn cynnwys rhoi cyffuriau anaddas neu alcohol neu sylweddau gwenwynig i blentyn.

Gall cam-drin corfforol achosi cleisio, llosgiadau, toriadau mewn esgyrn, anafiadau mewnol a niwed i’r ymennydd. Mewn achosion eithafol, gall achosi marwolaeth

Arwyddion allai awgrymu fod cam-drin yn digwydd:

  • Unrhyw gleisio ar faban yn y cyfnod cyn cropian/cerdded.
  • Nifer o gleisiau mewn gwahanol fannau ar y corff.
  • Cleisio ag iddo liwiau amrywiol, sy’n awgrymu anafiadau sydd wedi digwydd dro ar ôl tro.
  • Cleisio ar ffurf patrymau bach fel blaenau bysedd ar y frest, cefn y breichiau neu goesau.
  • Llosgiadau o unrhyw siâp neu faint.
  • Anaf nad oes yna reswm digonol drosto.

Gall Cam-Drin Rhywiol ddigwydd pan fydd rhywun yn gorfodi neu ddwyn perswâd ar blentyn neu berson ifanc i gymryd rhan mewn gweithgarwch rhywiol. Mae e hefyd y cynnwys gweithgarwch rhywiol digyswllt, er enghraifft dangos pornograffi i blant.

Gall cam-drin rhywiol fod yn niweidiol iawn a gall gael effeithiau hirdymor.

Arwyddion o gam-drin rhywiol posibl:

  • Rhywbeth y mae plentyn wedi ei ddweud wrthych.
  • Rhywbeth y mae plentyn wedi dweud wrth rywun arall.
  • Plentyn sy’n ymddwyn mewn modd rhywiol all achosi pryder pan fydd yn chwarae â phlant eraill.
  • Plentyn yr ymddengys fod ganddo/i wybodaeth amhriodol am ei (h)oedran ynghylch rhyw.
  • Plentyn all fod yn ymweld â throseddwr rhyw hysbys neu dderbyn gofal ganddo/ganddi.

Mae Esgeulustod yn digwydd pan fydd oedolion yn gyson yn methu cwrdd ag anghenion hanfodol plentyn, megis bwyd, llety, dillad, gofal meddygol, methu amddiffyn plentyn rhag perygl, gadael plant sy’n rhy ifanc i edrych ar ôl eu hunain a pheidio ag ymateb i anghenion mwyaf sylfaenol plentyn.

Fel arfer, mae plant sydd wedi eu hesgeuluso yn dangos, rywsut, eu bod yn anhapus. Gallant ymddangos yn fewnblyg neu’n anarferol o ymosodol, neu gallant ddioddef o broblemau iechyd parhaus.

Arwyddion all awgrymu bod esgeulustod yn digwydd:

  • Cartrefi budr neu beryglus.
  • Rhieni sy’n methu delio ag anghenion iechyd a datblygiad plant.
  • Plant sy’n ymddangos yn fach o ran maint neu dan eu pwysau.
  • Plant sy’n gyson yn ymddangos yn flinedig neu’n dioddef o ddiffyg egni.
  • Plant sy’n dioddef anafiadau’n gyson o ganlyniad i ddiffyg goruchwyliaeth.
  • Plant sydd wedi eu gadael heb rywun i ofalu amdanynt.

Mae Cam-Drin Emosiynol yn digwydd pan fydd oedolyn yn methu dangos digon o gariad at eu plant neu fethu talu digon o sylw iddynt. Gall hefyd olygu eu bod yn eu bygwth, gwawdio neu fychanu i’r graddau nes bod y plentyn yn teimlo’n nerfus, mewnblyg, ymosodol neu’n ymddwyn mewn modd cythryblus.

Mae cam-drin emosiynol yn dolurio plant yn ddifrifol a gall effeithio’n ddifrifol ar bersonoliaeth plentyn a b/pherthynas ag eraill yn y dyfodol.

Arwyddion o niwed emosiynol:

  • Plant sy’n ymddwyn mewn modd eithafol, megis siglo, ysgwyd eu pennau neu orfwyta.
  • Plant sy’n niweidio’u hunain, megis torri, crafu neu gymryd gorddos.
  • Plant sy’n ceisio lladd eu hunain.
  • Plant sy’n rhedeg i fwrdd o gartref yn barhaus.
  • Plant sy’n ymddangos yn bryderus, anhapus neu fewnblyg iawn.
  • Plant sydd, yn ddiwahân, yn chwilio am anwyldeb neu ei osgoi.

Gall plant ddioddef cam-drin dan law aelod o’r teulu, mewn sefydliad neu gymuned, gan bobl y maent yn eu hadnabod, neu, mewn sefyllfa anarferol iawn, gan ddieithryn.

Sut mae cam drin yn effeithio ar blant?

Gall camdriniaeth gael effaith amrywiol, yn dibynnu ar yr hyn sydd wedi digwydd ac ar y plentyn ei hun. Fodd bynnag, gwyddys y gall effeithio’n andwyol iawn ar nifer o blant a phobl ifanc, a hynny’n gorfforol neu emosiynol, a gall hyn barhau drwy eu bywydau.

O ganlyniad, mae’n bwysig iawn ein bod yn ystyried anghenion a phroblemau plant, ac ein bod yn gweithredu pan fyddwn yn pryderu.

Os ydych yn gwybod neu’n amau bod plentyn wedi dioddef niwed, wedi’i (h)esgeuluso neu ddioddef cam-drin, dylech gysylltu ag Adran y Gwasanaethau Cymdeithasol: -

Gallwch gysylltu: -

Gan ddefnyddio rhif ffôn dydd Adran Gwasanaethau Cymdeithasol Ceredigion ar 01545 574000. Mae’r Adran ar agor o ddydd Llun i ddydd Iau rhwng 8.45 am a 5.00 pm, ac ar ddydd Gwener rhwng 8.45 am a 4.30 pm.

Y tu allan i’r oriau yma, ffoniwch 0845 6015392

Gellir cysylltu â Heddlu Dyfed Powys ar y rhif yma: 0845 330200.